Lowri Hurd và nhịp chậm hơn của bóng bàn Para class 9

Ở tuổi 18, Lowri Hurd không có một bảng thành tích để khoe. Cô có một tấm huy chương đơn ở Tây Ban Nha, một ở Slovenia, một ở Thái Lan, và một chiến thắng trước Alexa Szvitacs – người được mô tả là vô địch thế giới và châu Âu. Nhưng khi tôi đọc lại bản tin của British Para Table Tennis, thứ khiến tôi dừng lại không phải huy chương, mà là một câu nói của chính cô: bóng bàn Para là “một trò chơi hoàn toàn khác”, “chậm hơn một chút”, và đòi hỏi phải “đặt bóng tốt hơn rất nhiều”. Người ta nhìn bảng số, tôi nhìn đôi giày mòn và đôi mắt còn giữ lửa. Ở Hurd, đôi mắt ấy đang nhìn vào một loại bàn đấu mà cô mới chỉ vừa chạm chân. Hurd thi đấu ở class 9 nữ – hạng dành cho vận động viên có khuyết tật ảnh hưởng chi dưới hoặc một bên cơ thể nhưng vẫn giữ được khả năng vận động đáng kể. Cô mắc hội chứng Myhre, một rối loạn di truyền hiếm gặp, tiến triển và ảnh hưởng đa hệ cơ quan. Việc cô đến với bóng bàn Para không phải là một cú nhảy từ sân nghiệp dư lên chuyên nghiệp; đó là một cuộc di chuyển giữa hai hệ sinh thái thi đấu có luật chơi, nhịp điệu và yêu cầu chiến thuật khác nhau. Tháng Ba vừa qua, cô được phân loại tại Tây Ban Nha, và kết quả được mô tả là “rất tích cực” – nghĩa là hồ sơ khuyết tật của cô đã đủ ổn định để chương trình đầu tư dài hạn. Sau đó, Liên đoàn Bóng bàn Para Anh Quốc (BPTT) đưa cô từ Pathway Squad lên Performance Squad. Đây là bước nhảy quan trọng: từ nhóm phát triển tài năng sang đội hình tinh hoa được tập luyện toàn thời gian tại Viện Thể thao Anh ở Sheffield. Cùng lúc, Hurd bắt đầu bước vào giảng đường đại học – một sự chồng lớp giữa thể thao đỉnh cao và tuổi trẻ bình thường mà ít vận động viên trẻ nào đủ sức gánh vác. Mọi ngôi sao đều từng là một đốm sáng bị nghi ngờ trong góc tối học viện. Shaun Marples, Giám đốc Hiệu suất tạm thời của BPTT, dùng cụm từ “thrown in at the deep end” – ném xuống nước sâu – để mô tả cách cô được đưa vào các giải quốc tế. Cô đã đấu ở Tây Ban Nha, Slovenia và Thái Lan trong mùa ra mắt, đối mặt với những tay vợt hàng đầu Trung Quốc và Brazil ngay từ vòng bảng. Việc một cô gái 18 tuổi được xếp vào cùng bảng với tay vợt số một Trung Quốc và Danielle Rauen – trụ cột Brazil – không phải là sự bảo bọc. Đó là một quyết định có chủ đích: cho cô va chạm với tầng đấu cao nhất càng sớm càng tốt, chấp nhận thua để học. Điều đáng chú ý nhất ở Hurd không nằm ở thành tích, mà ở chỗ cô đang thích nghi với một bộ quy tắc cảm giác hoàn toàn mới. Trong bóng bàn able-bodied, nhịp độ trận đấu do sự cân bằng giữa hai vận động viên có khả năng di chuyển tương đương quyết định. Trong bóng bàn Para class 9, nhịp ấy chậm hơn, khoảng trống trên bàn rộng hơn, và mỗi đường bóng đòi hỏi tính toán vị trí cao hơn. Đó là lý do Hurd nói cô phải “đặt bóng tốt hơn rất nhiều”. Đây là dạng chuyển đổi mà tôi từng quan sát ở nhiều vận động viên trẻ khi họ buộc phải đổi hệ sinh thái thi đấu: họ không mất kỹ thuật, họ mất trí nhớ chiến thuật. Cú giật xoáy lên vẫn còn đó, nhưng thời điểm tung nó đi phải tính lại từ số không. Ở Hurd, dấu vết ấy thể hiện ở những ván thứ năm. Cô để thua Danielle Rauen – tay vợt số một Brazil – trong ván quyết định, và theo thông tin từ BPTT, cô “thua một vài ván thứ năm” trong mùa ra mắt. Chiến thắng trước Alexa Szvitacs là điểm neo đáng giá nhất. Szvitacs là vô địch thế giới và châu Âu, nghĩa là Hurd đã chứng minh cô có thể đánh bại một tay vợt ở tầng cao nhất, ngay cả khi chưa hoàn thiện hệ chiến thuật Para. Điều đó nói lên rằng nền tảng kỹ thuật của cô – hun đúc trong hệ thống able-bodied trước khi phân loại – vẫn đủ sắc bén để đối đầu với tinh hoa thế giới. Nhưng nó cũng đặt ra một câu hỏi chưa ai trong bản tin BPTT trả lời: liệu thành tích đó đến từ nền tảng cũ, hay từ sự thích nghi mới đang thành hình? Có một điểm mù mà báo chí thể thao thường bỏ qua: chúng ta hay gọi những vận động viên như Hurd là “tài năng trẻ đang lên” và mừng cho họ khi thấy họ được thăng hạng nhanh. Nhưng hội chứng Myhre là một tình trạng tiến triển. Nghĩa là cơ thể của Hurd không đứng yên. Những gì cô làm được hôm nay ở class 9 có thể phải tính lại trong vài năm tới, khi hội chứng tiến triển thêm một lớp. Không có tài liệu nào trong bản tin BPTT đề cập đến việc quản lý khối lượng tập luyện cho một cơ thể có bệnh lý nền tiến triển. BPTT nói về “hard work” và “adapt” như thể đó là hai đức tính thuần túy. Nhưng với một vận động viên 18 tuổi mắc bệnh đa hệ cơ quan, câu hỏi không phải là cô chăm chỉ đến đâu, mà là chương trình huấn luyện được thiết kế thế nào để giữ cô ở đỉnh cao lâu nhất có thể. Việc thi đấu ba giải quốc tế ở Tây Ban Nha, Slovenia, Thái Lan trong mùa ra mắt, cộng với việc bắt đầu đại học, cộng với chuyển đến Sheffield, là một tải trọng đáng lo ngại ngay cả với một vận động viên không có bệnh lý nền. Điểm thứ hai: những ván thứ năm thua Rauen. Báo chí có thể gọi đó là “thiếu bản lĩnh”. Nhưng với một vận động viên vừa chuyển hệ sinh thái, thua ván thứ năm trước tay vợt số một Brazil là dấu hiệu của việc cô đang ở đúng tầng đấu – chứ không phải yếu tâm lý. Vấn đề chỉ trở thành vấn đề nếu cô thua ván thứ năm một cách hệ thống trong hai đến ba mùa giải liên tiếp. Ở mùa đầu tiên, đó là dữ liệu, không phải kết luận. Lowri Hurd là loại viên ngọc mà tôi luôn chờ đợi: một cô gái trẻ vừa bước vào tầng đấu đỉnh cao, đã có một chiến thắng trước nhà vô địch thế giới, đang chấp nhận đánh đổi giữa giảng đường và bàn đấu. Trong lớp bụi thời gian, có những viên ngọc chỉ chờ một ánh đèn soi. Với BPTT, ánh đèn đó là Performance Squad và Sheffield. Với Hurd, câu hỏi còn lại là liệu hội chứng Myhre có cho cô đủ thời gian để hoàn thiện hệ chiến thuật Para trước khi cơ thể đòi lại một phần nhịp độ hay không. Đó là một câu hỏi không thể trả lời bằng huy chương – chỉ có thời gian mới đọc được.